Көз һәм кыш — юлларда куркыныч арткан чор.
Көннәрнең кыскаруы һәм болытлы һава торышы җәяүлеләрне машина йөртүчеләр өчен «күренмәс» итә. Юллардагы хәлләр турында без Дәүләт автоинспекциясенең Буа районы буенча бүлекчәсе җитәкчесе Алмас Фаяз улы Кәримов белән сөйләштек.
— Алмас Фаяз улы, исәнмесез. Бүген без һәрберебезгә кагылышлы тема турында сөйләшергә телибез: ул машина йөртүчеме, җәяүлеме яки баласы өчен борчылган әти-әнисе. Хәзер юллардагы хәл ни дәрәҗәдә җитди?
— Исәнмесез. Сез хаклы, бу сүзнең туры мәгънәсендә тормыш-үлем мәсьәләсе. Татарстан буенча сигез айлык гомуми күрсәткечләргә күз салсак, саннар үзләре үк сөйли: 1973 юл-транспорт һәлакәте, 212 кеше һәлак булган. Әйе, узган ел белән чагыштырганда, аварияләрнең һәм яраланучыларның гомуми саны кимүен күрәбез, ләкин, кызганычка, һәлак булучылар саны 13 кешегә арткан. Бу — борчулы сигнал.
— Ә безнең Буа районында хәлләр ничек?
— Безнең районда хәл республика буенча уртача күрсәткечләргә караганда тотрыклырак. Сигез ай эчендә 13 юл-транспорт һәлакәте булган, аларда бер кеше һәлак булган һәм 14 кеше тән җәрәхәтләре алган. Чагыштыру өчен: узган елның шул ук чорында бездә 25 авария, 5 һәлак булучы һәм 30 зыян күрүче бар иде. Динамика уңай, ләкин хәтта бер кеше үлеме дә — бу фаҗига, без аны булдырмаска тиешбез.
— Җәяүлеләргә һәрвакыт аерым игътибар бирелә. Алар буенча мәгълүматлар нәрсә күрсәтә?
— Республика буенча хәл катлаулы: җәяүлеләр катнашында 472 юл-транспорт һәлакәте, 36 кеше һәлак булган. Өстәвенә, мондый аварияләрнең гомуми саны кимүгә карамастан, үлем очраклары 5 кешегә арткан. Бу нәтиҗәләрнең авырлыгы критик булып калуын күрсәтә. Буа районында бу чорда җәяүлеләр белән 2 юл-транспорт һәлакәте теркәлгән, бер кеше һәлак булган.
— Алмас Фәязович, һәр сан артында кемнеңдер гомере тора. Нинди хаталар ешрак ясала?
— Бу һәрвакыт хаталар чылбыры: ашыгу, игътибарсызлык, үз-үзеңә артык ышану. Республика буенча соңгы хәбәрләргә күз салыгыз. Яшел Үзән районында йөртүче җәяүлеләрне «зебра»да бәрдерә — бу йөртүченең игътибарсызлыгы. Тукай районында хатын-кыз юлны билгеләнмәгән урында кичкән һәм һәлак булган. Икенче бер очракта җәяүле төнлә трасса буйлап яктылык кайтаргычсыз барган — йөртүче аны күреп калырга өлгермәгән. Ә Яр Чаллыда исерек йөртүче тротуарга очып менгән... Болар очраклы хәлләр түгел, бу — кагыйдәләрне санга сукмауның бәясе.
— Хәзер көннәр сизелерлек кыскара. Караңгы вакытта үзегезне саклау өчен җәяүлеләргә нинди киңәшләр бирер идегез?
— Төп киңәш — күренерлек булырга. Яктылык кайтаргыч элементлар (ЯКЭ) — бу гади аксессуар гына түгел, бу сезнең исән калу мөмкинлегегез. Аларсыз йөртүче кешене якын яктылыкта нибары 25–50 метрдан гына күрә. Фликер яки яктылык кайтаргыч тасма булганда, бу ара 150–200 метрга кадәр, ә ерак яктылыкта 400 метрга кадәр арта. Бу йөртүчегә реакция өчен 15–25 секунд вакыт бирә. Статистика раслый: бәрдерү куркынычы 65–85% ка кими.
— Юл хәрәкәте кагыйдәләрендә бу хакта нәрсә әйтелә, искә төшерегезче?
— Юл хәрәкәте кагыйдәләренең 4.1 пункты нигезендә, әгәр сез торак пункттан читтә караңгы вакытта юл кырые яки җилкәсе буйлап барасыз икән, сездә һичшиксез яктылык кайтаргыч элементлар булырга тиеш. Шәһәр эчендә исә бу — санга сукмаска ярамый торган кискен киңәш. Зинһар, үзегез һәм якыннарыгыз турында кайгыртыгыз — киемегезгә яки сумкагызга яктылык кайтаргыч беркетегез. Бу — тормышларны чыннан да саклап кала торган гади гамәл.
Җәяүлеләрне бәрдерү проблемасы, аеруча көз-кыш чорларында, иң кискен мәсьәләләрнең берсе булып кала. Көннәр кыскаргач, юл-транспорт һәлакәтләре куркынычы күп тапкырларга арта.
Әлбәттә, инфраструктураны үстерү һәм хәрәкәтне контрольдә тоту кирәк, әмма иминлекнең нигезе — юл хәрәкәтендә катнашучыларның үзләрен тотышы. Яктылык кайтаргычларны куллану — җәяүленең караңгыда күренерлек булу мөмкинлеген күп тапкырларга арттыра торган гади чара. Безнең уртак бурычыбыз — үз иминлегебезгә карата аңлы мөнәсәбәт формалаштыру.
Әңгәмәне Әлфинур Йосыпова аралашты.
Нет комментариев